Dibër

Dibra figuron si premierë në hartën e gjeografit të shquar të lashtësisë Klaud Ptolemeut të shekullit të dytë të erës sonë, me emrin Deburus. Ajo numërohet si një nga qytetet e vjetër të banuar pa ndërprerje nga shqiptarët, dhe ruan një popullsi të mirëfilltë qytetare. Në epokën e Skënderbeut krahina e madhe që përfshinte, thirrej Principata e Dibrës. Në vitin 1502 një i huaj, Feliks Petani, i referohet Dibrës (Dibri) si qytet me shumë banorë, dhe n'atë kohë ajo njihej si një qendër e rëndësishme qytetare. Gjeografi osman Haxhi Kallfa thotë se shtrihet ndërmjet qyteteve të Ohrit, Kërçovës e Tetovës, dhe cakun e “Dibrit”, sipas tij, e ven 17 ditë larg nga Stambolli. Pukëvili, tre shekuj më vonë, na bën me dije se ndryshe nga mjaft qytete të tjerë, elementi sllav aty mungonte fare. Për francezin tjetër Ami Bue, populli i Dibrës është “i vyeshëm”, me vlera. Dibrën e Madhe, për ndërtesat e bukura të ndërtuara nga duart e mjeshtërve vendës, një arkitekt i huaj e cilësonte "Stambolli i Vogël"… Termin fisnikëri ne do ta përdorim në dy kuptime: - së pari, duke pasur parasysh me të një klasë apo më mirë të themi një shtresë të caktuar shoqërore të mesjetës së zgjatur feudale shqiptare; - dhe së dyti, në kuptimin e fisnikërisë si një virtyt moral që ka karakterizuar Dibrën si qytet e krahinë, dhe shqiptarët në përgjithësi të kësaj treve, gjithashtu dhe shtresën e fisme, elitën fisnike të qytetit dhe të nëntë maleve të këtyre anëve. Fisnikëria si elitë shoqërore Natyrisht prezenca e fisnikërisë nuk është një fenomen thjesht shqiptar në mesjetë, por mbareuropian e më gjerë botëror. Fisnikëria apo klasa drejtuese, kjo shtresë e shoqërisë shqiptare të mesjetës, përfshi dhe atë të një regjioni të caktuar, Dibrës, nuk binte më poshtë se ajo europiane, ose më mirë të themi nuk dallohej aspak nga ajo, ishte në të njëjtat parametra, bile duke marrë parasysh që ishte pjesë e aristokracisë së Perandorisë Bizantine, e cila arriti majat e një qytetërimi të shkëlqyer në kulmet e saj; në shumë drejtime ia kalonte asaj europiano-perëndimore.

Debar (Macedonian: Дебaр,[ˈdɛbar] (help·info); Albanian: Dibra) is a city in the western part of the Republic of Macedonia, near the border with Albania, on the road from Struga to Gostivar. It is the seat of Debar Municipality.

The County of Dibër (Albanian: Qarku i Dibrës) is one of the 12 counties of Albania. It consists of the districts Bulqizë, Dibër, and Mat and its capital is Peshkopi. Dibër is known for its resistance against the Turks. Today’s Dibër is divided by the Albanian-Macedonian border. This division is a result of a claim by the former Yugoslavia on what is now the Macedonian half of Dibër in a 1913 international conference in London, where a great deal of land considered by Albanians to be theirs was defined as outside the borders of Albania. Dibër has been the battlefield of Turkish and other Balkan wars for centuries. Its river, Drini i Zi (Albanian: Black River), was colored red with blood several times, which is a possible etymology for the name. Dibër has several interesting places to visit, such as the seven lakes of Lura and the Drin valley. It is the location of the town of Kastriot, traditionally thought to be the birthplace of the Albanian national hero Gjergj Kastrioti Skanderbeg.

''me shtat krala ka vote zani, nuk e njeh Dibra sulltanin'' Pra sic shihet edhe nepermjet vargjeve Dibranet deshmojne qarte qe nuk e kane njohur asnjehere autroritetin zyrtar te administrates osmane ne Diber. Dibranet jane ndeshur me ushtrine Turke, sidomos gjate Rilindjes Kombetare Shqiptare (1830-1912) Ne vitet 1912-1921, Dibranet zhvilluan beteja te ashpra ne luftimet me ushtriet serbe, bullgare, austro-hungareze e italiane. ''N`tan Evropen ka shkua fjala, qe nante vjet luftojne me krala'' Dibra, per mbrojtjen e tokave shqiptare ka qene e angazhuar ne nje lufte te gjate. Dibranet gjithnje e kane mbrojtur me dinjitet nderin e lirine, qe e kane mabjtur lart dhe zbukuruar me shume flamurin e shqipetareve. Dibranet, ne themel te beselidhjes, te qendereses e te luftes kane patur dashuri te madhe per token e atdheun dhe etjen e madhe per liri e pavaresi. Populli i dibres me shpirtin e tij luftarak, ndjenja liridashese, qendresa dhe patriotizmin e tyre e kane patur tradite qe nuk u eshte shtere asnjehere, neper te gjitha lufterat e zhvilluar ne shekuj per te mbrojtur lirine dhe pavaresine e Shqipetareve. Ne betejen e vitit 1844 kunder ushtrise turke me komandant Hajredin Pasha u luftua me heroizem e me nje vendosmeri te madhe sa qe edhe grate e femijet qene te reshtuar me luftetaret e lirise dhe pavaresise. ''mos na shtie ne ma ngushte, sepse ndryshe kemi pushke. kemi pushke jo besa pak, S`shkelen malet jo pa gjak''. ''pushka e shehit, nje karafile dyqind djem i ka pas pa hile''. ''T`na shkoje zani ne shtate krala ne shtate krala ne ballkan Lufte po bejne trimat per vatan''. ''Demir pasha po ben medet, per nizamet qe mu feruan krejt''. ''Ska te dhjeta as nizame, do mbajme arme do mbajme xhephane, Dibra mbetet sic ka qene''. ''Me toke teme mbreti c'ka? rob askujt skemi per tju ba''. ''Ne prizren kane lidh besen fjala e huta zjarr po qesin''. ''C'jemi shqiptare kemi dhene besen, faqe n'faqe gjithe do te vdesim''. ''Bini djem kush do me vdek, trojet tona kush ska me na i prek''. Dibra e male kuvendojne, pashane ktu ne se durojme malet tona cerdhe e lirise ju kujtonii zanin e Shqipnise ''Pushka e maleve vendin tundi, kadale turk se te ka ardh fundi'' HAXHI VEHBI DIBRA :alb: (1867-1937) Kongresi i Dibres 1909 zgjodhi vehbi dibren kryetar te kuvendit. Ai mbeshteti perpjekjet per arsimin ne gjuhen Shqipe mr alfabetin me shkronja latine. Ne krye te delegacionit te Dibres mori pjese ne kuvendin kombetar ne vlore me 28 nentor 1912. Kuvendi i vlores e zgjodhi ate Kryetar parlamenti. Ai zevendesonte kryeministrin Qemali kur mungonte. Kreu dhe detyren e kryemyftyut te Shqiperise. i mbrujtur me patriotizem ai vuri kombesine mbi fene dhe punoi per bashkimin e shqipetareve. NIKOLLE DON KACORI :alb: (1862-1917) Klerik, atdhetar dhe veprimtar i dalluar i rilindjes kombetare. Ishte nga Lura e Dibres sherbeu ne famulline katolike ne Durres per 20 vjet. Ne te njejten kohe u dalllua si nje veprimtar ne fushen politike e kulturore. Gjate viteve 1905-1907 drejtoi kryengritjen e armatosur te Kurbinit. Mori pjese ne kongresin e Manastirit 1908 dhe ne ate te Elbasanit 1909, si dhe ne kryengritjet e medha antiosmane 1910-1912. Perfaqesoi krahinen e Durresit ne kuvendin kombetar te vlores qe shpalli me 28 nentor 1912 pavaresine e Shqiperise. Kuvendi e zgjodhi ate nenkryetar te qeverise se pare te kryesuar nga Ismail Qemali.

Foto nga Dibra (Maqedoni)

Komuna e Dibres nepermjet web site-it te saj prej tash e tutje ju mundeson qe lajmet dhe informata rreth Dibres te jene edhe on-line. Per te gjithe te interesuarit per me teper rreth saj dhe per te gjithe ata qe duan te kontribojne qe ky web site te jete sa me i begatshem mund te drejtohen me e-mail tek kryetari i komunes kryetari@dibra.gov.mk per te paraqitur verejtjet e tyre, preukupimet ankesat etj. Nje falemnderim te posacem nga kryetar i komunes kane te gjithe vizitoret e kesaj web faqe te cilet vecmas vine nga daspora sic Gjermania, SHBA-ja Italia, Holanda Belgjika etj.

Foto nga Peshkopia dhe Dibra

Foto nga Peshkopia

Komuniteti Virtual i qytetit të Peshkopisë .::Dibra-Peshkopi ... Komuniteti Virtual i qytetit të Peshkopisë .::Dibra-Peshkopi::.